یافته، اولین پایگاه خبری دارای مجوز در لرستان

می‌گویند پیشینه زبان به هنگامه‌ای که انسان به تفکر کردن روی آورده است می‌رسد؛ یعنی پیشینه آن به درازای پیشینه آفرینش انسان. برخی زبان را «تفکر» می‌دانند ؛ و بر این باورند که زمانی که انسان به اندیشیدن پرداخت، زبان آفریده شد؛ و برخی باور دارند که زبان به عنوان وسیله‌ای برای ارتباط بین انسان‌ها به وجود آمده است.
حال جدا از اینکه زبان چه وابستگی به انسان دارد، می‌توان آن را به عنوان موجودی مستقل نگریست. زبان به همانند هر موجودی زنده دیگری در درازای زندگانی خود رشد کرده، گسترش یافته است.
زبان همچنین دیگر ویژگی‌های بارز هر موجود زنده‌ای را همانند پویایی، زنده‌بودن، تولد و میرایی دارا می‌باشد.
زبان ایرانی که خود از شاخه‌های زبان‌های هند و اریایی هست دارای ریز شاخه‌هایی فراوانی از جمله زبان‌های غربی است. زبان لری را یکی از زیرشاخه‌های زبان‌های غربی می‌دانند. توضیح جزئیات نمودار درختی زبان کاری تکراری و خارج از هدف این نوشتار می‌باشد.
زبان لری در استان‌های لرنشین سرزمینمان ایران، نیز با چندین لهجه متفاوت همچون لری خرم‌آبادی، بروجردی، بالاگریوه‌ای، پاپی، بختیاری، ممسنی و ... سخن گفته می‌شود، البته این تفاوت لهجه می‌تواند فرصتی مناسب برای انجام تحقیقات مفیدی در زمینه زبانشناسی، مردم‌شناسی و دیگر رشته‌های علوم اجتماعی باشد.
همان‌طور که اشاره شد از ویژگی‌های زبان، میرایی آن هست، به عبارتی اگر یک زبان رشد نکند و نتواند از خود نگه‌داری کند، خود به خود محکوم به از بین رفتن هست؛ و حال در این نوشتار به چند عامل از عوامل مرگ زبان‌ها را که می‌توانند در برگیرنده شرایط فعلی زبان لری باشند اشاره می‌شود.
۱. نبود آثار مکتوب را می‌توان مهم‌ترین عامل فراموشی یک زبان دانست. مکتوب بودن یک زبان باعث ماندگاری آن زبان برای نسل‌های بعد می‌شود و این از عوامل مهم ماندگاری زبان‌های زنده دنیا می‌باشد. آثار مکتوب ستون فقرات زبان می‌باشد؛ و وقتی‌که مکتوبات وجود نداشته باشد زبان در طول زندگانی خود به‌سرعت حالت اولیه خود را از دست می‌دهد و به حالت‌های گوناگون تغییر شکل خواهد داد. ما در جغرافیای زبان لری به‌ندرت به کتاب، نشریه، خبرگزاری یا سایت معتبر و دیگر رسانه‌های مکتوب بر می‌خوریم که با زبان لری نوشته شده باشد.
۲. عدم آموزش، باعث عدم حفظ و گسترش و ماندگاری هر زبانی است. در دنیای چند فرهنگی امروزه اگر خصیصه‌ای خاص از فرهنگ مردم آموزش داده نشود به‌مرور زمان آن خصیصه دچار فرسایش شده و رو به فراموشی می‌گذارد. لازم به ذکر هست که طبق اصل پانزدهم قانون اساسی آموزش زبان‌های محلی مجاز شمرده شده است.
۳. گسترش رسانه‌ها، ضمن اینکه فرصت‌های فراوانی آفریده است ولی تهدیداتی را به همراه داشته است. از هنگامه‌ای که رسانه‌ها جای پای خود را در میان مردمان باز کرده‌اند زنگ خطر برای زبان‌های غیررسمی به صدا درآمده است. هر چند رسانه‌های جمعی مختص جغرافیای زبان لری مانند شبکه‌های تلویزیونی استانی و روزنامه‌های محلی به وجود آمده است باز به دلایلی در این رسانه‌ها زبان غالب، زبان رسمی _ فارسی_ است.
۴. خود کمتر بینی، یا همان احساس حقارت، زمانی که در یک اجتماع شکل می گیرد دارای تهدیدات و مضرات فراوانی است. جدای از اینکه این احساس منفی از چه عاملی به وجود آمده باشد. شوربختانه این احساس در حوزه زبان لری باعث شده است که مردمان دارای این احساس خود را در نقاب زبان رسمی پنهان کنند و حتی از مواجهه فرزندان خود با زبان مادری خودداری کنند.
۵. تغییر بافت جمعیتی، از دیگر عوامل مرگ یا تغییر در زبان هر سرزمینی است. این تغییر بافت می‌تواند از عواملی چون مهاجرت، توزیع نامناسب امکانات در یک محدوده جغرافیایی، مشکلات اقتصادی و ... شکل بگیرد. در این عامل زبان محلی یک منطقه با هجوم زبان‌های مردمان تازه‌وارد مواجه می‌شود که در صورت نبود استحکامات کافی به‌مرور تغییر شکل داده و رو به زوال می‌گذارد.
۶. عدم تولید لغات نو، نشانه‌ای از عدم پویایی یک زبان می‌باشد. هر زبان باید بتواند در برابر کنش‌هایی که برای او روی می‌دهد واکنش‌های مناسبی از خود نمایان سازد. در غیر این صورت او مغلوب شده و محکوم به نابودی است. اگر زبان نتواند برای رویارویی با اتفاقات نو مانند ورود کالاها و خدمات نو به محدوده خود دست به خلق و یا بازتولید کلمات و عبارات جدید بزند و خود را ایسنا و منفعل نشان بدهد محکوم به تن دادن به رشد روزافزون کلمات و عبارات خارج از چارچوب خود می‌باشد. هر چند که مردمان حوزه زبان لری سعی کرده‌اند با ایجاد تغییراتی در لحن و اواهای کلمات و اسامی تازه وارد به بازتولید زبان کمک کنند متأسفانه این کوشش نمی‌تواند مانعی محکم در برابر تغییرات و ورود لغات خارجی باشد.
لازم است گفته شود که پذیرفتن برخی از کلمات جدید در هر زبانی نشانه زنده‌بودن و گسترش آن زبان هست ولی اگر زبانی در برابر ورود بیش از حد این کلمات واکنش مناسبی ارائه ندهد و به بازتولید خود نپردازد دچار مشکل شده و عواقب جبران‌ناپذیری را باید پذیرا باشد.
 
احمد مومنی/ کارشناس ارشد کتابداری

دیدگاه‌ها   

#1 علی 1396-05-16 11:49
بله باید راهکارهای فرهنگی در این مورد در نظر گرفته شود بسیار زیبا وجامع بیان کردید آقای مومنی متاسفانه برخی از ما لر ولک زبانها فکر میکنیم اگر فارسی صحبت کنیم با کلاس وبا فرهنگ جلوه خواهیم کرد اما نمیدانیم که فرهنگ واقعی بلوغ فکری داشتن است.وسربرزی خورماوه.
نقل قول کردن
#2 1 1396-05-16 12:08
ﺁﺳﻴﻤﻴﻼﺳﻴﻮﻥ ﭼﻴﺴﺖ ؟
.
ﺟﺎمعه اﯼ ﮐﻪ ﺩﭼﺎﺭ ﺁﺳﯿﻤﯿﻼﺳﯿﻮﻥ ﮔﺸﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﺷﺒﻪ ﺍﻧﺴﺎﻧﻬﺎﯾﯽ بی وﺟﺪﺍﻥ ﻭ ﺑﯽ ﺫﻫﻨﯿﺖ ﺗﺸﮑﯿﻞ
ﺷﺪﻩ ﮐﻪ مطیع ترﯾﻦ ﻭ ﭘﺮﮐﺎﺭﺗﺮﯾﻦ ﺍﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺑﻪ ﺭﻗﺎﺑﺖ ﻣﯿﭙﺮﺩﺍﺯﻧﺪ .
ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺜﺎﻝ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻫﺪﻑ ﺍﺯ ﺁﺳﻴﻤﻴﻼﺳﻴﻮﻥ ﻳﺎ " ﺫﻭﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ" ، ﺍﺳﺘﻌﻤﺎﺭ ﻭ ﺣﻞ ﻛﺮﺩﻥ قومیت هاﻱ
ﻏﻴﺮﻓﺎﺭﺱ ﺩﺭ قوم ﻓﺎﺭﺱ ﺍﺳﺖ
.
ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺭﺍﻩ ﻧﻴﺰ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺎ ﺭﺍ ﻫﺪﻑ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﻧﺪ .. ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺩﺍﻧﻨﺪ ﺍﮔﺮ
ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺎ ﺭﺍ ﻧﺎﺑﻮﺩ ﻛﻨﻨﺪ ﺍﺩﺑﻴﺎﺕ ﻭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻣﺎ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﻨﺪ ﺍﻧﻜﺎﺭ ﻛﻨﻨﺪ .. ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﻭ
ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻛﺘﺎﺏ ﻭ ﻣﺠﻠﻪ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺎﺩﺭﻳﻤﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﺤﺪﻭﺩ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺎ ﻣﺤﺪﻭﺩ ﺑﻪ
ﻣﻜﺎﻟﻤﺎﺕ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﻭ ﺳﻄﺤﻰ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ... ﻭﻗﺘﻰ ﺯﺑﺎﻥ ﻧﻴﺰ ﭘﺸﺘﻮﺍﻧﻪ ﻧﻮﺷﺘﺎﺭﻯ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ
ﺩﺍﻳﺮﻩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺯ ﻣﻜﺎﻟﻤﺎﺕ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﺗﺠﺎﻭﺯ ﻧﻜﻨﺪ، ﻛﻠﻤﻪ ﻫﺎ ﻓﺮﺍﻣﻮﺵ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﻘﻴﺮ ﻣﻲ
ﺷﻮﺩ.
نقل قول کردن
#3 3 1396-05-16 12:14
ﺑﻪ ﺟﺎﻳﻰ ﻣﻲ ﺭﺳﺪ ﻛﻪ ﺧﻮﺩ ﻧﺎﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﻫﻤﺴﻮﻯ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﻮﻧﻴﺴﻤﻰ ﮔﺸﺘﻪ ﻭ ﻫﻮﻳﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﻧﮑﺎﺭ
ﻣﻲ ﮐﻨﺪ ...! ﺑﺎ ﻛﻮﺩﻛﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﻓﺎﺭﺳﻰ ﺳﺨﻦ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﺪ ! ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﺑﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎﻱ ﻏﻴﺮ ﻟﺭ ﻭ ﺑﺮﻳﺪﻥ ﺍﺯ
ﺯﺍﺩﮔﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻭ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﺁﺭﺯﻭ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺍﮔﺮ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺑﭙﺮﺳﻰ ﻟﺭﯼ ﻳﺎ
ﻓﺎﺭﺱ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﺪ ﭘﺪﺭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﻡ ﻟﺭ ﺍﺳﺖ ﻭﻟﻰ ﻣﻦ ﻓﺎﺭﺱ ﺯﺑﺎﻧﻢ ! ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺣﺴﺎﺏ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ
ﻟﺭﻫﺎ ﺟﺪﺍ ﺑﺴﺎﺯﺩ ! ﺍﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﻟﺭ ﻧﻴﺴﺖ ﺍﻭ ﺁﺳﻴﻤﻴﻠﻪ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭﺵ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﺍﺭﺑﺎﺑﺎﻥ ﺷﻮﻧﻴﺴﺖ
ﺍﺳﺖ .
نقل قول کردن
#4 مرادپور 1396-05-16 12:32
زبان های ریشه دار چون لکی هیچ گاه نمی میرند
اگرچه هزاران سال بر آنها بگذرد چون ریشه ها در خاک محکم شده است
نقل قول کردن
#5 bahram 1396-05-16 12:47
ده مین پارک وقتی وا بچه ام لری حرف میزنم بقیه دمو فاصله میرن. نونم چی فکر میکن ؟!
نقل قول کردن
#6 ویریار 1396-05-16 14:56
وقتی دراستان ماهمه بابچه هاشون فارسی صحبت میکنند چه توقعی داری؟
خودکمتربینی که شمافرمودین کاملا درسته.
مدی ترسم د روزی که د لری فقط نامه بمانه.....
نقل قول کردن
#7 مسلم دریکوند 1396-05-16 15:41
فرهنگ هر ملتی،زبان،موسیق ی و لباس اوست.سخن شما کاملآ درست است برار،امآ اینجاست که مسئولین فرهنگی باید به دور از سیاسی کاری،به فکر مرحم زخم های فرهنگی کهنه ی لرستانات باشند.
نقل قول کردن
#8 بهاروند 1396-05-16 16:37
اولین کار ثبت ملی شه یعنی عرضه این کارو نداریم؟!
نقل قول کردن
#9 رویا ارین 1396-05-16 16:48
:-| خیلی خوب موجز بود این موضوع قابل برسی تحلیل بیشتری است
نقل قول کردن
#10 آرمین 1396-05-16 19:14
به نقل از bahram:
ده مین پارک وقتی وا بچه ام لری حرف میزنم بقیه دمو فاصله میرن. نونم چی فکر میکن ؟!

بقیه مهم نیسا مهم اصالت خومونه که باید پایار بوئه
نقل قول کردن
#11 کوکلا 1396-05-16 19:50
متاسفانه تنها رسانه استان که روزی یک ساعت اجازه دارد به زبان لری پخش شود آن هم توسط چند مجری فارسزده اشغال شده و نود درصد فارسی صحبت می کنند براستی شبکه افلاک تا به حال از خود پرسیده است برای چه کسانی برنامه پخش می کند اصلا مخاطبین خود را می شناسد افلاک باید بداند برای تمام ایران برنامه پخش نمی کند فقط برای لر زبانان برنامه پخش می کند پس چرا فارسی صحبت می کنند حتی یک کلمه هم نباید فارسی صحبت کنند در ضمن اگر این شبکه استانی و بیست و چهار ساعته است چرا فقط یک ساعت در اختیار لرستان است و بیست و سه ساعت در اختیار تهران است این موضوع باید توسط نمایندگان مجلس پیگیری شود یا این شبکه فقط مختص لرستان باشد یا لقب شبکه استانی را حذف کنند و فارسی به ما آموزش ندهند چونکه به تعداد زیاد شبکه فارسی هست که زبان ما را پایمال کنند بهر حال باید یک جنبش استانی برای جلوگیری از اسیمیله شدن راه اندازی شود و اسم آنرا فارسی صحبت نکن گذاشت و رسانه محلی مطالبشان را لری و به خط لری بنویسند و هر روز این جمله تکرار شود فارسی صحبت نکن
نقل قول کردن
#12 عطا 1396-05-19 13:22
خرم آباد را نمی دانم ولی در بروجرد عرصه بر ما برای حرف زدن با گویش مادریمان تنگ شده است آن هم نه با فشار زبان فارسی که با فشاری که مهاجران مناطق غربی تر برای حفظ پوشش و زبان و مهم تر از آن فرهنگ غیر شهرنشینی خود وارد می کنند. اگر خرم آبادی ها هم همین وضعیت را دارند برای ما کاملا قابل درک است. در واقع شاید فارسی حرف زدن در شهرهای لرستان برای حفظ بقا باشد!!!
نقل قول کردن
#13 ناصر 1396-05-20 23:31
باید زبان اصیل لری رو ثبت ملی کنیم تا یک فاجعه امنیتی در شهر پیش نیاید.
نقل قول کردن
#14 2 2017-08-07 12:12
ﺍﻳﻦ ﻓﻘﺮ ﻧﻴﺰ ﺧﺒﻴﺜﺎﻧﻪ ﺩﺳﺘﺎﻭﻳﺰﻯ ﺑﺮﺍﻯ ﺗﺤﻘﻴﺮ ﺍﻓﺮﺍﺩﻯ ‏( ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺹ ﻧﺴﻠﻬﺎﻱ ﺟﺪﻳﺪﺗﺮ ‏) ﻣﻲ
ﮔﺮﺩﺩ ﻛﻪ ﺑﻲ ﺧﺒﺮ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺎﺩﺭﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻀﺎﻳﻘﻪ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ! ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺘﻬﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ
ﻛﻪ ﺷﻤﺎ ﺯﺑﺎﻧﺘﺎﻥ ﻟﻬﺠﻪ ﺍﻱ ﺑﻴﺶ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻣﻠﻐﻤﻪ ﺍﻱ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﻰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ! ﻧﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﺩﺍﺭﻳﺪ ﻭ
ﻧﻪ ﺍﺩﺑﻴﺎﺕ ! ﺩﻭ ﺗﺎ ﺷﺎﻋﺮ ﺩﺍﺭﻳﺪ ﺁﻧﻬﻢ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﺍﻧﺪ ! ﻭ ﺑﻴﭽﺎﺭﻩ ﺟﻮﺍﻧﻰ ﻛﻪ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻭ
ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺎﺩﺭﻯ ﺍﺵ ﺭﺍ ﻧﻤﻲ ﺩﺍﻧﺪ ﻭ ﻧﮕﺬﺍﺷﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺻﺤﻴﺢ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺨﻮﺍﻧﺪ ﻭ ﮔﻮﺵ
ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻥ ﺑﺮﺗﺮ ﻓﺎﺭﺳﻰ ﻛﺮ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ، ﻭ ﺗﺎﻛﻨﻮﻥ ﻧﺎﻣﻰ ﺍﺯ ﻣﻴﺮﻧﻮﺭﻭﺯ، ﺑﺎﺑﺎﻃﺎﻫﺮ،ﻋﺒﺪﺍلصاحب
ﺭﺍﺳﺨﯽ ، ﺩﺍﺭﺍﺏ ﺍﻓﺴﺮﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﻭ .... ﻧﺸﻨﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ .. ﺍﻭ ﺩﭼﺎﺭ ﺣﺲ ﺣﻘﺎﺭﺕ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻭ ﮔﺎﻩ ﻛﺎﺭ
ﺑﻪ ﺟﺎﻳﻰ ﻣﻲ ﺭﺳﺪ ﻛﻪ ﺧﻮﺩ ﻧﺎﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﻫﻤﺴﻮﻯ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﻮﻧﻴﺴﻤﻰ ﮔﺸﺘﻪ ﻭ ﻫﻮﻳﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﻧﮑﺎﺭ
ﻣﻲ ﮐﻨﺪ ...!
نقل قول کردن

نوشتن دیدگاه

تذكر: نظرات حاوي توهين يا افترا به ديگران، مطابق قوانين مطبوعات منتشر نمي‌شوند

بازگشت به بالا