یافته، اولین پایگاه خبری دارای مجوز در لرستان

قتل، سرقت، درگیری و ... حوادثی هستند که همانند تمام مناطق دنیا، ممکن است در لرستان نیز رخ دهند. شوربختانه برخی هم‌وطنان با توجه به عدم شناخت خويش از ساير نقاط كشور، نسبت به مردم لرستان بدبین شده و گمان می‌کنند سراسر لرستان مردمی بدفرهنگ دارد؛ در حالی که حقیقت جور دیگری است.
مطبوعات کوچک و بزرگ صدای‌شان به سراسر جهان می‌رسد، حتی مطبوعات لرستان. وقتی یکی از خبرنگاران لرستان خبر بدی از حوادث لرستان منتشر می‌کند، به بدبینی دیگران نسبت به لر و لرستان دامن می‌زند. نیاز است مردم لرستان به‌ویژه خبرنگاران و روزنامه‌نگاران بیاموزند که چگونه باید اخبار را مهندسی کنند.
مطالبی که در ادامه می‌خوانید، به معنی منکر شدن حقایق استان نیست. پذیرش اشکالات، اشتباهات و ... اولین قدم برای اصلاح هر شخصی است. همچنین این یادداشت تنها درباره‌ی جرایم نیست، بلکه مشکلات دیگر جامعه همچون طلاق را نیز شامل می‌شود.
جز راست نباید گفت، هر راست نشاید گفت!
بسیاری از اخباری که به عنوان اخبار حوادث در مطبوعات لرستان منتشر می‌شود، حاصل تلاش‌های "اداره اطلاع‌رسانی معاونت اجتماعی فرماندهی انتظامی لرستان" است که برای مطبوعات لرستان ایمیل می‌شود.
مسوول اطلاع‌رسانی نیروی انتظامی (کل کشور) که از اساتید دانشگاه نیز هست، می‌گوید: «مطبوعات و رسانه‌های داخلی نباید تنها به دنبال انتشار اخبار حوادث و آسیب‌های اجتماعی باشند. اگر در انتشار اخبار انتظامی تنها نگاه اطلاع‌رسانی داشته باشیم ممکن است به چگونه خودزنی نکنیم؟/ حوادث استان را بد روایت می‌کنیمجای ایجاد احساس امنیت، ناامنی در جامعه ایجاد کنیم. اگر رسانه‌ها صرفاً به انتشار اخبار سرقت و قتل بپردازند احساس امنیت را در جامعه را از بین می‌برند بر همین اساس رسانه‌ها باید با تعامل یشتر با پلیس به ایجاد احساس امنیت در جامعه توجه کنند.» [1]
از سخنان این مقام مسوول این‌گونه برداشت می‌شود که هدف نیروی انتظامی از ارسال این مطالب به رسانه‌ها، انتشار کامل آن‌ها نیست.
فشار روانی خواندن خبر حادثه زیاد است اخبار حوادث، به صورت افکار ناپسند در ذهن می‌مانند و در نهایت به صورت اختلالات گوناگون خود را نشان می‌دهند. چون ما نمی‌توانیم به خوبی آن‌ها را بیرون بریزیم و سرکوبشان می‌کنیم.
برخی از این افکار ناپسند و سرکوب‌شده در نهایت با لایه‌هایی از نگرش‌های اجتماعی که در ذهن ما شکل گرفته خارج می‌شوند. در اثر این کنش و واکنش‌ها، تنش، استرس و اضطراب به سراغ شخص می‌آید.
استرس وارد شده به کسانی که در محل حادثه حضور نداشته و تنها اخبار را از رسانه‌ها دنبال می‌کنند، به حداکثر مجاز خود می‌رسد. محققان ثابت کرده‌اند که دریافت حجم بالایی از اطلاعات مربوط به حوادث، از حضور درمحل حادثه مخرب‌تر است.
هنگام تکرار و به روزرسانی لحظه‌ای اخبار، ذهن انسان‌ها اخبار و اطلاعات مختلف را با یکدیگر ادغام می‌کند که این روند منجر به استرس و آشفتگی زیاد در آن‌ها می‌شود. این احساس به روش‌های تجربی قابل مهار نبوده و اختلالات سازگاری را در شخص دوچندان می‌کند.
کسانی که در محل حادثه حضور داشته‌اند و صدمه دیده‌اند، حوادث تلخ را سریع‌تر فراموش کرده و راحت‌تر می‌توانند با اختلال تنش‌زای پس از رویداد کنار بیایند. گذشته از این، گاهی کسانی که در زمان حادثه و یا بلایای طبیعی صدمه‌ای می‌بیند، ممکن است تحت مراقبت روانشناس قرار گیرند. این در حالی است که مخاطبان مطبوعات لرستان در خانه‌های خود نشسته‌اند و پس از مطالعه‌ی اخبار، نمی‌توانند با عواقب آن مقابله کنند.[2]
مردم از مجرمان سرمشق می‌گیرند
نشریات از مجرمان بد می‌گویند، درست، اما مخاطبان نشریات یاد می‌گیرند که چگونه آن جرم را انجام دهند. مردم با خواندن اخبار حوادث از رفتار آن‌ها سرمشق می‌گیرند؛ اما همیشه این یادگیری آشکار نیست.
بسیاری از روان‌شناسان بر این باورند که یادگیری لزوماً منجر به تغییر رفتار نمی‌شود. مردم می‌توانند اطلاعات جدیدی را فرا بگیرند؛ بدون آن که تغییری در رفتارهای آشکارشان بدهند.[3]
بنابراین، با این که مردم چنین پیداست پس از خواندن اخبار حوادث مرتکب جرمی نمی‌شوند، اما انجام جرم را یاد می‌گیرند و این احتمال ارتکاب جرم را در جامعه افزایش می‌دهد.
انتشار بی‌قید و بند اخبار حوادث در آخر باعث عادی‌شدن ارتکاب آن جرم می‌شود. انتشار اخبار حوادث واکنش‌ها و حساسیت‌ها را کاهش و زمینه‌ی بروز آن را
افزایش می‌دهد.
تکرار، قبح‌شکن است
با تکرار انتشار اخبار مربوط یک جرم، آن را از یک پدیده اجتماعی به یک واقعیت اجتماعی تبدیل می‌کنیم؛ تا جایی که دیگر جامعه نسبت به آن حساسیتی
نشان نمی‌دهد! بر اساس یک اصل در جامعه‌شناسی، تکرار یک گزاره، زمانی که از حد ظرفیت‌های ارایه‌ی پیام بیشتر شود، حساسیت‌ها را نسبت به آن کم می‌کند و این کاهش حساسیت، قبح(زشتی) آن مورد را کاهش می‌دهد.
روایت حوادث تخصص می‌خواهد
نیاز است تحریریه‌ی مطبوعات از رهنمودهای روان‌شناسان، جامعه‌شناسان، حقوق‌دانان و... بهره ببرند. در اخباری که از نشریات لرستان منتشر می‌شود، گاهی اشکالات تخصصی دیده می‌شود. مطالب نشریات گاهی ممکن است مساوی با مرگ یا زندگی افراد باشد. برای نمونه، در خبر کشته‌شدن معلم بروجردی به دست دانش‌آموزش، می‌شد بهتر عمل کرد.
در آن خبر:
اول: نیازی به آوردن نام شهر بروجرد نبود. نقش منفی این خبر را "دانش‌آموز بروجردی" ایفا می‌کرد. مخاطب با خواندن این خبر ممکن است با خود فکر کند بیش‌تر  دانش‌آموزان بروجرد (و یا حتی مردم بروجرد) رفتار خشونت‌آمیز دارند. این تصور تنها برای مخاطبان لرستانی است. مردم جهان که خبر را از شبکه‌های ماهواره‌ای دریافت کردند ممکن بود چنین ذهنیتی درباره‌ی مردم لرستان برای‌شان ایجاد شود.
دوم: قوانین را نمی‌دانیم. بعد از انتشار این خبر، برخی از مردم در نظراتشان به شدت خواستار اعدام آن دانش‌آموز شدند؛ درحالی که کسی از سن دقیق مرتکب خبر نداشت، چون ممکن بود به خاطر سن پائینش اعدام نشود! حال تصور کنید با این حساسیت نادرستی که مطبوعات به وجود آوردند، دادگاه تشخیص دهد که وی مستحق اعدام نیست. با این فرض، ما با اشتباهمان، مردم را نسبت به قوه قضاییه بدبین نمی‌کردیم؟!
سوم: علاوه بر وظایف اجتماعی، کاری و... نقش و تاثیر خود را بر رفتار تک‌تک مردم جامعه فراموش کرده‌ایم. در این رابطه اظهارات وکیل آن دانش‌آموز خواندنی است:
«این که نمایندگان حقوقی آموزش ‌و پرورش هم درخواست اشد مجازات برای یک عضو خود کنند، اصلا قابل درک نیست. این فقط معلم نیست که باید مورد حمایت آموزش‌ و پرورش باشد، بلکه دانش‌آموز هم عضوی از بدنه آموزش‌وپرورش است و باید از سوی این وزارتخانه مورد حمایت قرار گیرد. انتظار می‌رود آموزش ‌و پرورش مسئولیت خود را دراین‌باره قبول کند. این کودک چندین روز با خودش چاقو حمل می‌کرد و معلمان و ناظم هم متوجه بحران روحی او شده‌ بودند اما هیچ اقدامی در جهت این که به این کودک کمک و او را به یک روان‌شناس معرفی کنند یا حداقل از خانواده‌اش بخواهند نسبت به بچه حساسیت بیش‌تری نشان دهند، انجام ندادند. آنها کنترل نکرده‌اند که بچه چاقو با خودش به مدرسه نبرد، حالا نیز درخواست اشد مجازات برای او را دارند. انتظار می‌رود حالا که قانون‌گذار نسبت به کودکان زیر ١٨ سال قوانین سهل‌تری را وضع کرده، آموزش ‌و پرورش نیز در کنار حمایت از معلم، از دانش‌آموزش هم حمایت کرده و پرونده را به سمت مصالحه ببرد و خواستار بخشش از سوی اولیای‌ دم شود؛ نه این که خودش هم درخواست قصاص کند.»
شایعات را متوقف کنیم
شايعه ساخته و پرداخته انسان‌هاست؛ خبری نادرست از فرد به فرد منتقل و سپس در سطح يک جامعه بزرگ‌تر گسترش می‌يابد و گاهی آسیب‌هایی به افراد
جامعه وارد می‌کند.
اگر گزاره‌ای مهم و مبهم باشد با انتقال شخص به شخص تبدیل به شایعه می‌شود و هرچه آن جامعه زودباورتر باشد، شایعه هم بیشتر پخش می‌شود.
بنابراین فعالان رسانه برای جلوگیری از بوجود آمدن شایعه یا آسیب‌رساندن آن به اشخاص، باید تا زمانی که گزاره‌ای اثبات نشده است، آن را منتشر نکنند و تا حد توان از اهمیت و مبهم بودن آن مورد بکاهند.[4]
در حادثه‌ی دستگیری متهم به وسیله‌ی مامور پلیس در همین ماه جاری که با تیراندازی مامور همراه بود، شوربختانه تصاویر آن به همراه متنی نادرست به سرعت منتشر شد به‌گونه‌ای که بسیاری بر اساس شایعات تصور می‌کردند 2 سارق بانک کشته شده‌اند در حالی که حقیقت چیز دیگری بود. همچنین در حالی که حق مامور بود تا بر اساس بند 1 و 4 ماده سوم قانون به کارگیری سلاح توسط مأمورین نیروهای مسلح، واکنش نشان بدهد، نظرات زودهنگام و احساسی زیادی در این رابطه ارایه شد.
پس بهتر است هر فیلم و خبری(به‌ویژه تایید نشده) را برای هر کسی ارسال نکنیم تا جامعه آرامش خود را حفظ نماید.
چگونه اخبار حوادث را پوشش دهیم؟
از متخصصان بهره ببریم:
در تحریریه‌ی هر کدام از مطبوعات نیاز است متخصصانی همچون کارشناس حقوق، جامعه‌شناس و روان‌شناس وجود داشته باشد و خبرنگاران را برای بهتر شدن
اثر مطالب، راهنمایی کنند.
جزئیات را منتشر نکنیم:
نیازی نیست وقتی خبر حادثه‌ای را می‌نویسیم، جزییات را بنویسیم. همان طور که اشاره شد، اینگونه اخبار تنها باعث الگوگیری مردم از آن حادثه می‌شود. برای نمونه، وقتی کسی خودکشی می‌کند، چه دلیلی دارد بگوییم با قرص برنج خودکشی کرد؟ شاید اگر در طول سال‌های گذشته خبری از خودکشی با قرص برنج منتشر نمی‌شد، کسی نمی‌دانست قرص برنج کشنده است. حتی ممکن بود خیلی‌ها تا آخر زندگیشان چیزی به نام قرص برنج نشناسند. اما آنقدر خودکشی با قرص برنج را گفته‌ایم که برخی این گزینه به ذهن‌شان می‌رسد.
به حقوق اشخاص احترام بگذاریم:
بهتر است تا وقتی که دادگاه نتیجه‌ی پرونده‌ای را مشخص نکرده، مطبوعات قضاوتی در آن رابطه نداشته باشند و زمینه‌ی قضاوت مردم درباره‌ی آن پرونده را نیز فراهم نکنند. چون ممکن است قاضی دادگاه بر اساس جزییات واقعی، قوانین و... تصمیمی متفاوت با تصور ما بگیرد.
منافع استان را در نظر بگیریم:
ممکن است دقت و وسواس ما برای ایجاد و انتشار مطالب مفید در مطبوعات هزینه‌بر  باشد، اما به یقین منافع ملی و استانی به مراتب از منافع شخصی هر یک از ما اولویت بالاتری دارد.
هر رويدادي، ارزش خبري ندارد
هر خبری از جمله اخبار حوادثی که نیاز خاصی به مطرح کردن آن وجود ندارد و یا با انتشارش به کسی حتی یک نفر آسیب برسد، ارزش خبری ندارد. این‌جا "دروازه‌بانی خبر" ما از انتشار این اخبار زیان‌بار باید جلوگیری کند.
 
مهرداد دهقانی/ پایگاه خبری یافته
ویراستار علمی: محسن رضایی (روان‌شناس)

-----------------------
پی‌نویس:
[1] مصاحبه سرهنگ رضا غنی‌لو مسئول اطلاع‌رسانی نیروی انتظامی با خبرگزاری مهر، «رسانه‌ها تنها به دنبال انتشار اخبار حوادث نباشند»، شناسهٔ خبر: 1180064، 6 آبان 1389
[2] University of California, Sputnik (Голос России) & USA Today Newspaper articles
 [3] Social learning theory, Albert Bandura, 1977
[4] The Psychology of Rumor ,Gordon W. Allport and Leo Postman
 
 

دیدگاه‌ها   

#1 سپهر 1394-06-27 21:22
ممنون آقای دهقانی.مطلبتان بسیار خوب و دقیق بود.خیلی وقتها یک لحظه خویشتن داری می تواند مانع بروز بسیاری از رویدادهای تلخ و ناگوار شود.
نقل قول کردن
#2 الف 1394-06-28 07:50
اين نظريه قابل قبول نيست زيرا حق مردم است كه بدانند درچه محيطي زندگي مي كنند و كتمان كردن حقيقت باعث باور غلط افراد شده و نمي دانند رفتارشان در محيط چگونه بايد باشد ،اين موضوعي كه جنابعالي مطرح كرده ايد فقط براي مسئولين خوب است كه عملكردشان زير سوال نرود
نقل قول کردن
#3 رضا ملکی 1394-06-28 15:20
بسیار عالی بود .ممنون
نقل قول کردن
#4 منصور بسحاق 1394-06-28 16:12
سپاس از اقایان،دهقانی ورضائی.نشر اینگونه دیدگاه هاکه مبنای علمی و روان شناختی دارد،در صورت تکرار میتواند به سان یک آینه ی تمام نما عمل کرده و استان زرخیزمان،لرستان
را که. به واسطه ی وجود بزرگان علمی،فرهنگی . . . مستوجب این عنوان است ،عمل کند.به امید روزی که انگونه که هستیم،شناخته شویم..خدا قوت.منصور بسحاق.
نقل قول کردن
#5 محسن رضایی 1394-06-28 16:39
با سلام و تشکر . حسن نطر و دیدگاهتونو در رابطه با دغدغه های اجتماع ب اشکارای تمام میتونم ببینم. امیدورام هر روز موفق تر باشید
نقل قول کردن
#6 یکتا 1394-06-28 16:49
واقعا این حرفا باید اونقدر زده بشه تا بعضی دست از این کارا بردارن نمیدونم چه سودی از انتشار بعضی اخبار دروغ بهشون میرسه.جامعه روز به روز داره به سمت استرس و وحشت کشیده میشه ولی چرا بعضی از ما خودمون چهره شهر و استان رو خراب میکنیم.در پی انتشار یک فیلم در دنیای مجازی مردم دو شهر رو دیدم که چه توهینهایی به هم میکردن و شخص حاضر در فیلم رو به شهر دیگری نسبت میدادن تا جایی که دیگه از خوندن ادامه نظرات کاربران متنفر شدم.در همین بحث دانش آموز بروجردی واقعا وقتی نظرات رو میدیدم که میگفتن اعدام کنید دانش آموز رو با خودم میگفتم مگر نه اینکه این بچه 15 ساله است خوب قانون مجازات خاصی برای نوجوانان داره نه مثه یک انسان بالغ!!!!
نقل قول کردن
#7 یکتا 1394-06-28 16:53
یاد بگیریم از انتشار اخبار و فیلم و تصاویری که نمیدونیم منبع خبریشون کجاست خودداری کنیم که هم برای خودمون هم خانوادن مفییدتر.
چهره شهر و استان خودتون رو با کارای بی ارزش و پوچ خراب نکنید.سالانه کلی هزینه میشه که این استان چهره خوبی داشته باشه پس لطفا هوای استان رو داشته باشید.
ممنون از مطلب مفیدتون.
نقل قول کردن
#8 فاضلپور 1394-06-28 17:52
سپاس از تیم یافته بخاطر نوع نگرش دلسوزانه نسبت به اخبار لرستان و پیگیری لحظه به لحظه مطالب مهم اجتماعی در این استان محروم.
انصافا مطلب کاملی بود، فقط یک نکته بذهن بنده رسید که آن هم حقوق حقه مصوف و موصوف علیه حوادث است، که شماهم اشاره فرمودید، چه بسا بعد از انتشار خبری درمورد فلان شخص باعث لطمه جدی به بزندگی بعد از حادثه آن فرد و خانواده و اطرافیانش برسد، و شاید باعث شود که راه انابه و بازگشت فرد خاطی را تا آخر عمر برای مورد ذکر ببندیم.
نقل قول کردن
#9 راضیه 1394-06-28 18:04
عالی بود.
نقل قول کردن
#10 فاطمه نیازی 1394-06-28 20:09
احساس عدم امنیت طبعا در صورت بروز اتفاقات حوادث گونه ای به وحود می آید که نشر و یا تکرار بر مداومت آن بر فضای فکری و یا روحی جامعه تاثیر داشته باشد.
برای رسیدن به مطلوب و یا آگاهی عمومی می توان این گونه اخبار را طوری جریان سازی کرد که هم آگاهی بخش باشد و هم اثرات سوء آن کمتر و این نیازمند تحلیل ها و کنش های رسانه ای است.
سپاس بسیار از آقای دهقانی.
نقل قول کردن
#11 مهران رشیدی 1394-06-28 21:45
متاسفانه ما حوادث کوچک منطقه خودمان را چنان بزرگ جلوه میدهیم که باعث وحشت افراد غیر لر از لرستان میشویم همان کاری که در مورد سنگ اندازی اخیر بازی خیبر کردیم در حالی که نسبت به تفاقات دیگر ورزشگاها اتفاق کوچکی بود
نقل قول کردن
#12 م-س 1394-06-28 23:40
م-س
همیشه هم اینطور نیست که شما میفرمایید ، این حرفها زمانی واقعیت دارد که ما مردم را در سطح فکری پایینی تصور کنیم و نیز مردم را بیگانه و نامحرم نسبت به رویدادهای جامعه بدانیم وگرنه صراحت در اطلاع رسانی و اعتماد به مردم در بیشتر مواقع منجر به برخورد مناسب و نتیجه گیری بهتر میگردد. مردم ما مغرض نیستند بلکه چاره اندیش و همدل با یکدیگر و مسولین هستند . حضور مردم خصوصا ایرانیان در صحنه های سیاسی،اجتماعی،ف رهنگی...و مبارزه با هر بحرانی و اعمال تدبیر مناسب بارها ثابت شده است. با تشکر
نقل قول کردن
#13 فرهاد داودوندی 1394-06-29 00:41
با سلام و سپاس از مطلب زیبای تان
اینکه مردم قوانین را نمی دانند و در مقابل شنیدن خبری بطور احساسی سریعا حکم صادر می کنند، می تواند سوژه مناسبی برای تحقیق بیشتر توسط محققین و خبرنگاران باشد
آقا مهرداد دستت درد نکنه، مطلب جالبی بود
موفق باشی
نقل قول کردن
#14 رضا ساکی 1394-06-29 02:58
سلام. بسیار عالی و مفید. ممنونم از شما و یافته عزیز.
نقل قول کردن
#15 علی 1394-06-29 21:54
بسیار عالی. دست مریزاد به نیروی انتظامی
نقل قول کردن
#16 تیام 1394-06-30 15:03
آگاهی مردم از اتفاقات و حقایق اصلن بد نیست.منتها کسانی هستند که از بازار شایعه به نفع خودشون استفاده میکنند.بلای جان ما دوربین های موبایلی شدند که با چند ثانیه فیلم برداری آتشی در دل مردم به پا میکنند.امید وارم روزی برسه که هر کسی فقط وظیفه ی خودشو انجام بده و وظیفه نشر خبر هم به عهده متخصیص راستگو باشه تا مردم هم اعتماد کنند و هر شایعه ای رو باور نکنند.ممنون بابت این گزارش.
نقل قول کردن
#17 ساره 1394-08-13 07:51
عالیییییییییییی بود.
نقل قول کردن

نوشتن دیدگاه

تذكر: نظرات حاوي توهين يا افترا به ديگران، مطابق قوانين مطبوعات منتشر نمي‌شوند

بازگشت به بالا